KONYA ŞEKER, BU YIL DA TÜRKİYE’NİN EN BÜYÜKLERİ ARASINDA
İstanbul Sanayi Odası tarafından her yıl düzenli olarak yapılan “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının 2019 sonuçları açıklandı. ”Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2019 Araştırması’na göre, Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ (TÜPRAŞ), üretimden satışlarda 87 Milyar 949 Milyon Lirayla Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu oldu. TÜPRAŞ’ın ardından 37 Milyar TL’lik cirosuyla Ford Otomotiv 2’nci, 25,8 Milyar TL’lik satışıyla Toyota 3’üncü sırada yer aldı. Listede Toyota’yı sırasıyla Oyak-Renault, Star Rafineri, Arçelik, Tofaş, İskenderun Demir-Çelik, Ereğli Demir-Çelik ve ülkemizin savunma sanayinde önemli atılımlara imza atan Aselsan takip etti.
Konya Şeker, 2019 yılında satış hasılatını 3.544.617.111 TL’ye çıkararak, Türkiye’nin 500 sanayi devi arasında 49. sırada yer aldı. İSO 500 sıralamasında yıllardır ilk 50’nin değişmezi olan Konya Şeker’in yanı sıra geçtiğimiz yıl grup bünyesindeki 3 şirket daha İSO 500 sıralamasına ilk defa giren ABH bu sene de İSO 500’de 4 şirketi ile yer aldı. AB Holding çatısı altındaki, Konya Şeker’in yanı sıra, 2019 araştırmasında Panagro Tarım Hayvancılık ve Gıda San. Tic. AŞ 154., Soma Termik Santral Elektrik Üretim AŞ 164., Kangal Termik Santral Elektrik Üretim AŞ 371. sıradan İSO 500 sıralamasında yer aldı. Konya mahreçli 9 firma ilk 500’de yer alırken, bunun 4’tanesini AB Holding çatısı altındaki şirketler oluşturdu. Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması 2019 sıralamasında yer alan Konya mahreçli şirketler; 3 Milyar 544 Milyon 617 Bin 111 TL cirosuyla 49. sıradaki Konya Şeker, 1 Milyar 528 Milyon 529 Bin 129 TL Cirosuyla 143. sıradaki Eti Alüminyum, 1 Milyar 401 Milyon 029 Bin 800 TL Cirosuyla 154. sıradaki PANAGRO, 1 Milyar 327 Milyon 337 Bin 326 TL cirosuyla 164. sıradaki Soma Termik Santral, 845 Milyon 475 Bin 275 TL Cirosuyla 278. sıradaki AYD Otomotiv, 681 Milyon 142 Bin 678 TL Cirosuyla 354. sıradaki Ova Un, 657 Milyon 789 Bin 975 TL cirosuyla 371. sıradaki Kangal Termik Santral, 508 Milyon 194 Bin 787 TL Cirosuyla 475. sıradaki Safa Tarım ve 494 Milyon 402 Bin 434 TL Cirosuyla 484. sıradaki Enka Süt oldu. Sıralamadaki Konya mahreçli şirketlerin toplam üretimden satışı 10 Milyar 988 Milyon 518 Bin 515 TL’ye ulaşırken, söz konusu cironun Türkiye’nin 500 Sanayi Devinin toplam satış rakamı içindeki payı %1,08 olarak gerçekleşirken, Konya mahreçli şirketlerin üretimden satış hasılatı içinde ABH’nin sıralamada yer alan iştiraklerinin payı ise %63 oldu.

İLK 50’DEKİ TEK ÇİFTÇİ KOOPERATİFİ
Her yıl olduğu gibi bu yıl da İSO 500 sıralamasında ilk sıralar İstanbul ve Marmara Bölgesi şirketlerinden oluşurken Konya Şeker, yine geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi bu yıl da ilk 50 içerisinde yer alan tek çiftçi kooperatifi kuruluşu olma özelliğini sürdürdü. İSO kayıtlarına göre Konya Şeker’in cirosu 2019 yılında 3 Milyar 544 Milyon 617 Bin 111 TL olarak gerçekleşirken, İSO 500 sıralamasında yer alan AB Holding çatısı altındaki diğer şirketler olan Panagro Tarım Hayvancılık ve Gıda Sanayi Tic. A.Ş. 1 Milyar 401 Milyon 29 Bin 800 TL, Soma Termik Santral Elektrik Üretim AŞ 1 Milyar 327 Milyon 337 Bin 326 TL ve Kangal Termik Santral Elektrik Üretim AŞ 657 Milyon 789 Bin 975 TL tutarında üretimden satış gerçekleştirdiler. ABH’nin İSO 500 sıralamasında yer alan 4 şirketinin gerçekleştirdiği üretimden satış tutarı toplamda 6 Milyar 930 Milyon 774 Bin 212 TL olurken bu 4 şirketin toplam satış rakamı İSO 500’ün ilk 25’ine girebilecek bir rakama tekabül etti.

KONYA ŞEKER, TÜRK ÇİFTÇİSİNİN BAŞARISININ İSPATIDIR
İSO 500 sıralamasında ilk 50’nin değişmezi olan Konya Şeker’in İSO 500’de yer alması sahiplerinin kimliği ve vasfı düşünüldüğünde başlı başına önemli iken grup çatısı altındaki 3 şirketin daha ülkemizin 500 Sanayi Devi arasına ikinci defa ve artık kalıcı olarak girmesinin yatırım ve üretim odaklı bir modelin başarı sertifikası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Başkan Konuk, “Konya Şeker sermaye yapısı ve yönetim modeli açısından ülkemizin sıra dışı şirketlerinden biridir. Konya Şeker sıra dışıdır çünkü pancar üreticilerinin kurduğu bir kooperatif, önce pancarın sanayisini de yapacak adımı atmış sonrasında da üretici ortaklarından yatırımlar için 1 kuruş para istemeden ürettiği pancardan elde edilen şekeri daha katma değerli hale getirecek fabrikaları inşa etmiş, hayvancılık faaliyetlerini teminat altına almak için devasa Et- Süt Entegre Tesisi kurmuş, diğer tarımsal ürünlerini işleyecek tesisleri de üretime başlatmış, tarımsal sanayi faaliyetlerinin desteklediği işletme verimliliğini arttıracak yatırımları da gerçekleştirecek bir vizyonu sadece sergilememiş hayata da geçirmiştir. Konya Şeker ülkemizin sıra dışı şirketidir çünkü ülkemizin girişimci çiftçileri bu çatı altında bir araya gelmiştir ve birlik olduklarında, kendi kendilerini idare ettiklerinde ezberleri altüst edecek işlere imza atabileceklerini yaptıkları işlerle, yatırımlarla, bir marka ile raflara girerek ispat etmişlerdir. Konya Şeker sıra dışı bir şirkettir çünkü Türkiye’nin sanayi devleri arasında bir kooperatif şirketinin isminin tesadüfen yer almadığını yıllarca ilk 50’de istikrarlı bir şekilde yer alarak ispatlamıştır. Konya Şeker sıra dışı bir şirkettir çünkü 500 Sanayi Devi arasında bir şirket ile yer alırken üreterek büyüme yaklaşımının sonucu şirket sayısını 4’e çıkarmayı başarmış ender bir gruptur. Daha önce ifade etmiştik, İSO 500’de Konya Şeker’e kardeş şirketler de gelecek, Anadolu Birlik Holding bu sıralamada sıra sıra şirketleriyle yer alacak diye, bu sene sıralamadaki her 125 şirketten biri Anadolu Birlik Holding şirketi, inşallah önümüzdeki yıllarda her 100 sanayi devinden biri grubumuz iştiraklerinden olacak. Bu bizim temennimiz değil planlamamızdır. 4 şirketimizin üretimden satış rakamı 6 Milyar 930 Milyon 774 Bin 212 TL’yi buldu ve İSO 500 toplam üretimden satışlarının %0,68’ini ABH çatısı altındaki bu 4 şirketimiz gerçekleştirdi. İSO sıralamasında yer almayan diğer şirketlerimizin üretimden satışları da dahil edildiğinde grubumuzun yani pancar çiftçisinin iştiraklerinin konsolide cirosu 10 Milyar 889 Milyon TL’ye ulaşırken Türkiye’nin 500 Sanayi Devinin yaptığı 1 trilyon 21 Milyar 869 Milyonluk toplam satış içinde her 100 liralık üretimden satışın 1 Lira 7 kuruşluk kısmı Konya Şeker ve iştirakleri tarafından yani pancar çiftçisi tarafından yapıldı. Bu rakam bile tek başına Türk çiftçisinin doğru organizasyon oluşturulursa ekonomide etkinliğinin nasıl arttırılabileceğinin, çiftçinin milli gelirden daha çok nasıl pay alabileceğinin cevabıdır.
Biz şunu biliyoruz, büyüme modeliniz üretimi büyütmek üzerine kurulduysa elbet bunun sonucu alınır. Bizim de modelimiz daha çok üreterek daha çok ürettirmek üzerine kurulu. Bizim sanayi tesislerimiz daha çok üretecek ki üreticimiz daha çok üretecek. Üreticimiz daha çok ürettikçe biz daha çok yatırım yapacağız ve bu karşılıklı daha çok üretme arzusu büyümenin de bitmez tükenmez enerjisi ve motivasyon kaynağı olacak. Bizim yıllardır yaptığımız budur. 1999’da biz yönetimi devraldığımızda Konya Şeker çiftçisine sadece pancar ektirebilen ve tek üretim kalemi pancar şekerinden ibaret olan bir şirketti. Bugün ise çiftçimizden aldığımız bitkisel ürün ile hayvansal ürünlerden oluşan girdi sayısı 32’yi buldu. Dün ürettiği şekeri bile toptan satabilen bu şirketin bugün 1000’in üzerinde ürünü market raflarında tüketici ile buluşuyor. Dün tarladaki üretimi dışında ekonomik zincirin hiçbir halkasında yer almayan pancar üreticisi bugün tarladan rafa uzanan ekonomik zincirin tüm halkalarında yerini almış durumda” diye konuştu.

ÜLKE EKONOMİSİNİN BÜYÜMESİ YÜKSEK ENERJİ GEREKTİRİR
Konya Şeker’in; çeşitli kuruluşların yaptığı araştırmalarda, anketlerde, istatistik ve sıralamalarda ön plana çıkmak gibi bir derdinin ve kaygısının olmadığını ifade eden Başkan Konuk: “Bizim tek derdimiz var o da her yıl bir önceki yıla göre daha çok yatırım yapmak, daha çok üretim gerçekleştirmek ve yaptığımız yatırımlarla üretici ortaklarımızın daha çok üretmesi için zemin hazırlamaktır. Biz tablonun sıralamasıyla değil üretim göstergeleriyle ilgiliyiz.” dedi. Başkan Konuk, “gıda şirketlerimizin yanı sıra modern zamanların en önemli 3 sektöründen birisi olarak ifade edilen enerjide de iki santralimizin de ülkemizin devleri arasında yer almasını hem kurumsal bütünlüğümüz, yatırım çeşitliliğimiz hem de hızlı büyüyen Türkiye açısından önemli buluyoruz. Bir şirket yatırım çeşitliliği, sektörel faaliyet zenginliği uzun vadede son derece önemlidir. Sektörel faaliyet çeşitliliği dalgalanmaların yaşandığı dönemlerde şirketlerin geleceği açısından sigorta işlevi görür. Ülkemiz ekonomisi için ise enerji yatırımlarının önemi tartışmasızdır. Bir ülkenin ekonomisinin büyümesi yüksek enerji gerektirir” ifadelerini kullandı.

KONYA ÇİFTÇİSİNİN ŞİRKETİ KONSOLİDE CİRODA SIRALAMADA İLK 10’U ZORLUYOR
PANKOBİRLİK Genel Başkanı Recep Konuk, Konya Şeker’in İSO verilerinde oluşan rakamlarına 45 tesisin tamamının dahil olmadığını da hatırlattığı açıklamasında şunları söyledi: “Bütün şirketlerimizi dahil edip tek çatı altında araştırmaya katıldığımızda grubumuzun cirosu 11 Milyara yaklaşıyor, sıralamadaki yerimiz de ilk 10’u zorluyor. Ancak bizim için önemli olan ne kadar sattığımız değil, çiftçiye ne kadar ödediğimiz ve o rakam da 2019’da 2 Milyar 547 Milyon 216 Bin 503 TL’dir ve bu rakam sanırım TMO’dan sonra Türkiye’deki bir şirket tarafından üreticiye yapılan en büyük tarımsal girdi ödemesidir. Yani Konya çiftçisi tarımsal ürün satış hasılatında Türkiye’nin 500 Sanayi Devinden 425’inin ekonomik büyüklük olarak önündedir. Biz meseleye ve bu tabloya sadece Konya Şeker olarak bakmıyoruz. Biz bu tabloya geniş bir perspektiften, Anadolu’nun kalbinden bölgedeki değişim fırsatları açısından bakıyoruz. Büyükler arasına girmek, büyükler arasında kalmak, büyükler arasında büyümek son derece zordur. Hele hele Anadolu’dan çıkıp da büyükler arasına girmek ve büyükler arasında büyümek daha da zordur. Bu bayrak yarışında, Anadolu’yu büyütme yarışında kader ortaklığı yaptığımız her şirkete ve her kuruluşa teşekkür ediyorum.”

TARIM EKONOMİSİNİN EN BÜYÜK BULUŞU TARIM KOOPERATİFLERİDİR

Uluslararası Kooperatifler Günü dolayısıyla yayınladığı mesajında kooperatif kelimesinin iş birliği anlamına geldiğini belirten 25. ve 26. Dönem AK Parti Karaman Milletvekili ve PANKOBİRLİK Genel Başkanı Recep Konuk, “bugün, iş birliği yaparak kooperatif çatısı altında bir araya gelenlerin günü, Uluslararası Kooperatifler Günü. Bu günü, daha çok insanın işbirliği yaparak, daha çok üretmelerine, daha ucuz tüketmelerine, kültür ve sanatta yaratıcılıklarını daha çok geliştirmelerine, ekonomide, sosyo-ekonomik hayatta, kültürel faaliyetlerde etkin olmalarına, birlikte hareket ederek refah seviyelerini yükseltebilmelerine vesile olması dileğiyle kutluyorum. Kooperatifler işlevsel açıdan, ‘bireylerin tek başına yapamayacakları veya birlikte yapmalarında yarar bulunan işleri yapmak üzere dayanışma suretiyle güçlerini bir araya getirmeleridir’ şeklinde tanımlanıyor. Kooperatif organizasyonların ortaya çıkışının da üstlendikleri işlevin de anahtar kelimesi, bireylerin tek başlarına yapamayacakları işleri el ele vererek yapabilmelerini sağlamaktır. Bu işlev ucuz tüketmek, maliyetine konut sahibi olmak, nitelikli eğitim almak gibi kooperatiflerin aktif olduğu sektör ve alanlarda önemlidir, ancak tarım sektöründe kooperatiflerin işlevi hayati önemdedir. ‘Tarım ekonomisinin en büyük buluşu’ olarak gösterilen tarım kooperatifleri, ülkemizin tarımsal örgütlenmesi ve çiftçinin ekonomiden alabildiği pay ve ekonomik gücü düşünüldüğünde daha sıkı sarılmamız gereken, tarımsal üretime, pazarlamaya, tarımsal finansmana daha çok dâhil etmemiz gereken bir buluştur. Bu konuda niçin sorusunun cevabı bellidir. 3 milyonun üzerinde tarımsal işletmemizin ortalama arazi büyüklüğü 61 dekardır. Yaklaşık 2 milyon çiftçi ailesinin arazi büyüklüğü 50 dekarın altındadır. Rekabet ettiğimiz Fransa’da çiftçi başına ortalama arazi büyüklüğü 521, Hollanda’da 249, Almanya’da 457, İngiltere’de 538 dekardır. Keza, 2 milyon 145 bin ahır ve çiftlik olan ülkemizde yaklaşık 1,3 milyon ahırdaki büyükbaş sayısı 1 ila 4 arasındadır. Yani hem hayvan sayısına hem arazi büyüklüğüne bakıldığında tek tek yapılan üretim, ülkemizde ne alırken kazanmaya ne de satarken kazanmaya müsait bir manzara arz etmiyor üretici için. Bu zaafların çözümü işte o buluştadır. Kooperatifler ülkemiz özelinde bakıldığında planlı üretim, sektörde yenilenme (teknolojik yenilenme, sermaye biriktirme vb.) ihtiyacının karşılanabilmesi, ürün üzerinden oluşan katma değerin hakça bölüşülebilmesi, tarla ve market makas açıklığının daraltılabilmesi gibi daha da uzatılabilecek ülkemize has meselelerin çözülebilmesi için bir seçenek değil, mecburiyettir” diye konuştu.

KOOPERATİF ÇATISI ALTINDA GÜÇ BİRLİĞİ YAPILDIĞINDA ÇİFTÇİ KATMA DEĞERE ORTAK OLUR, DAHA ÇOK KAZANIR

‘Niçin kooperatifçilik’ sorusu kadar önemli olan bir diğer sorunun ise ‘nasıl bir kooperatifçilik’ sorusu olduğunu belirten Başkan Recep Konuk, “tarımsal üretim aslında bedensel efor gerektiren kısmı hariç üreticiyi zorlamayan, maharetini sergilediği, en iyi bildiği ve yaptığı iştir. Neticede tohumla toprağı buluşturur, olgunlaşan ürünü hasat eder. İşin zor kısmı, üretmekten daha zor kısmı, işi karmaşık hale getiren tarlanın ve ahırın dışındaki işleyiş ve süreçlerdir. Talebi olan ürünün ekimi, finansman, pazarlama ve ürün üzerinden oluşan katma değerin bölüşümü, çiftçinin müdahil olamadığı süreçlerdir.

Tarımsal üretimde çiftçi açısından süreç basitçe şöyle işler;

1- Üretim kararının verilmesi

2- Ne üreteceğinin belirlenmesi

3- Tohum, gübre gibi girdilerin nereden ve nasıl temin edileceği

4- Hasada kadar yapılacak masrafların finansmanının nasıl sağlanacağı

5- Hasadı yapılan ürünün kime ve nereye satılacağı

İstisnaları hariç bizim sistemimizde bütün bu süreçlerde çiftçi tek başınadır. Ne üreteceğine bir önceki senenin ürün fiyatları ya da geleneksel üretim alışkanlıkları üzerinden karar verir. Hasada kadar finansmanı ya birikimi varsa ki genellikle yoktur, kendi imkânlarıyla sağlar, gübre bayisine, yemciye, akaryakıt istasyonuna, hasatta ödenmek üzere esnafa borçlanır ya da banka kredisi kullanır. Genelde alıcısı belli olmayan, yani açığa ekimin yaygın olduğu sistemimizde çiftçi dayanma gücüyle orantılı olarak ürününü arzın aynı anda çok yoğun olduğu bir dönemde ağırlıklı olarak tüccara, bireysel olarak anlık iyi fiyattan aslında arzın daraldığı döneme göre oldukça düşük fiyattan satar. Ürünün satışından sonra da üreticinin ürün ile ve ürün üzerinden oluşan katma değer ile ilişkisi kesilir. Ürün, üreticinin elinden 1 liraya çıkıp 2 liraya satılsa da 1 liraya çıkıp 5 liraya satılsa da ya da işlenip mamul ürün haline getirilip 10 liraya pazarlansa da oluşan artı değerden çiftçi faydalanamaz. Nasıl bir kooperatifçilik sorusunun cevabı işte bu süreci tersine çevirecek kooperatifçiliktir. Yani, ne üreteceğine karar verirken çiftçiyi yalnız bırakmayan bir kooperatif. Ortağının ürettiğini alıp işleyen veya pazarlayan bir kooperatif. Üretim girdilerini toplu alımın gücüyle ucuz ve vadeli temin eden bir kooperatif. Ürünü pazarlayan ya da işleyen ve tarladan sonra da ürün üzerinden oluşan katma değere ortağını ortak eden bir kooperatif. Yani üretim maliyetlerini düşüren, satış hasılatını arttırırken kuracağı organizasyonla aracıları aradan çıkarıp tüketiciye de kazandıran bir kooperatif. Yaptık, biliyoruz. İşbirliği yapınca, halis bir niyet, kesintisiz bir gayret ama en önemlisi ben değil biz diyebilmek. Pancar üretmek için bir araya gelip kooperatif çatısı altında buluşanlar, sadece üretmenin, maliyetleri düşürmenin günümüz ekonomik düzeninde refaha kavuşmak için yetmediğini, bir adım daha atılması gerektiğini, tarlanın tapanın, bağın bahçenin, meranın ağılın ötesine de geçmek gerektiğini biliyorlar, bir olurlarsa, bir dururlarsa her alanda kendilerine alan açabileceklerine inanıyor ve cesaretle ben de varım diyorlar. İşte o zaman pancarla ilişkisi market rafına kadar kesilmiyor. O pancar önce şeker, sonra çikolata, bisküvi oluyor. Bir pakete giriyor, tüketici elini uzatıp alabiliyor. Ayçiçeği ekmek istiyor, önce fabrikasını kurabiliyor, sonra istediği kadar ekebiliyor. Patateste üretebilirim, diyor, tesislerini kuruyor, pazarını buluyor, ülkede pazar lideri olabiliyor. Pancarın hiçbir gramının israfına gönlü elvermiyor, pancarın melasından etanol üretip, salgında dezenfektanın hem kedisini hem hammaddesini milletinin sağlığı için arz edebiliyor. Tek başınaysan süt sadece çiğ süttür. Tek başına yapamayacaklarını bir araya gelerek yapmaya karar verdiysen ve adım attıysan süt artık yoğurttur, tereyağıdır, peynirdir, ayrandır ve hala senindir. Tek başınaysan koyun, kuzu, dana, inek karkas ettir. Kooperatif çatısı altında güç birliği yaptıysan yemini dert etmezsin, sucuğu, salamı, pastırmayı, kavurmayı, döneri sen sofralara ulaştırırsın. Elmayla ilişkin, dalından kopunca kesilmez, rafta meyve suyu olur, artı değeri seni bulur” ifadelerini kullandı.

KOOPERATİFÇİLİK, TÜKETİCİYE DAHA UYGUN FİYATLARLA ÜRÜNE ULAŞMA İMKÂNI SAĞLAR

Genel Başkan Recep Konuk, mesajını şu cümlelerle tamamladı: “Şimdi vakit, tarım ekonomisin en büyük buluşu tarım kooperatiflerini, üretirken maliyetleri düşürecek, ürünü satarken de üreticiyi refaha taşıyacak, aracıları aradan çıkarıp tüketiciye de kazandıracak iki işlevini de eksiksiz yerine getirecek şekilde tüm ülke sathında ve her ürün gurubunda yaygınlaştırma vaktidir. Çünkü zaman zaman üreten de tüketen de fiyatlardan şikâyetçi oluyor. Tüketici yüksek fiyattan, üretici düşük fiyattan rahatsız oluyor. Tek başına bu durum bile bir yerlerde yanlış giden bir şeylerin olduğunun göstergesidir. Ortada bir sonuç var, bu sonucu herkesi memnun edecek şekilde değiştirmek için sebeplere dokunmamız gerekir. Değiştiremeyeceğimiz unsurlar var. Mesela toprak miktarı, mesela tarımsal nüfus, mesela işletme büyüklükleri, mesela iklim. Ancak şunu unutmamak lazım, bazı ürün guruplarında tarla raf fiyat farkının %200-300’leri bulduğu bir sistemde herkese rahatsızlık veren sonucun sebebi zaten bu değiştiremediklerimiz değil, bilakis değiştirebileceklerimizdir. Mesela dekardan daha iyi verim alabiliriz. Nasıl? Daha iyi tohum, daha iyi üretim teknikleri ile. Mesela geçtiğimiz yıllarda soğanda, önceki yıllarda başka başka ürünlerde olduğu gibi arzda konjonktürel şoklarla karşılaşmayabiliriz. Nasıl? Sözleşmeli ve planlı üretimle. Mesela, nadasa bırakma veya ürünün tarlada kalması gibi arzı daraltan durumları yaşamayabiliriz. Nasıl? Pazarlama problemlerine çözüm bularak. Mesela, tarla raf fiyat farkını azaltabilir, tüketicinin daha uygun fiyatlarla ürüne ulaşmasını, çiftçinin üründen daha çok kazanmasını sağlayabiliriz. Nasıl? Çiftçi ile tüketici arasındaki aktör sayısını azaltarak. Yani üreticiyi bir araya getirip pazarlama sürecine dâhil ederek. Mesela çiftçinin maliyetlerini düşürebilir, gelirini arttırmadan giderini azaltarak bile üreticiyi memnun edebilir, üretmesini teşvik edebiliriz. Nasıl? Girdi maliyetlerini düşürerek, finansman yükünü azaltarak.

Bunlar, sistemimizde değiştirebileceğimiz hususlar ve bunların tamamını etkin bir kooperatifçilik uygulaması ile çözmenin mümkün olduğunu belirtir, Türk Kooperatifçiliğine ve ülke ekonomisine katkı verme azim ve kararlılığından asla taviz vermeyen, refah ve zenginliğin her kesime ve herkese ulaşmasını amaç edinen Pancar Üreticileri Kooperatifleri ve onun sahipleri adına, birlik ruhunun her meselenin çaresi olduğunu hatırlatarak ve Türk Kooperatifçiliğine emek vermiş değerli büyüklerimizi bir kez daha rahmet ve minnetle anarak Uluslararası Kooperatifler Gününü kutlarım.” dedi.

KONYA ŞEKER, PATATES VE SOĞAN İÇİN ÇİFTÇİYE 107,8 MİLYON TL ÖDEDİ
Konya Şeker’in Çumra Şeker Fabrikasının ardından üreticisinin tarımsal ürününü işlemeye yönelik yaptığı ilk yatırımlardan biri olan Seydibey Tarım Ürünleri İşleme Tesisi bu sene üreticiye 83 Bin 669 ton sözleşmeli patates ürettirdi. Konya Şeker, ürettirdiği patates için bu sezon üreticiye yapacağı toplam 102 Milyon 301 Bin 83 TL’lik ödemeyi 29 Ocak 2020 Çarşamba günü (yarın) üreticilerin hesaplarına yatıracağı 7,6 Milyon TL ile tamamlayacak. Dondurulmuş parmak patates, patates kroketi, patates nişastası ve soğan halkası üretilen tesiste alımı yapılan soğan ile birlikte üreticiye yapılan tarımsal ürün bedeli ödemesi ise 107,8 Milyon TL’yi geçti. 2020 yılı patates ekim sözleşmelerini patates üreticisi ile ocak ayı itibarıyla yapmaya başlayan Konya Şeker, sözleşmeli ekimini yaptıracağı patateslerin tohumluklarını da kendisi üretiyor ve sözleşmeli ekim yaptırdığı üreticilerine hastalıklardan ari sıfır jenerasyon tohumluk dağıtıyor. Seydişehir Beyşehir arasındaki lokasyona kurduğu Seydibey Tesislerinde işlenmek üzere 2019 yılında üreticiden 83 Milyon 669 Bin 888 kg. patates alan Konya Şeker, patates üreticisine ürün bedeli olarak 102 Milyon 301 Bin 83 TL ödeme yaptı. Soğan halkası da üreten tesisin ihtiyacı için bölge üreticisinden 2019 yılında 1 Milyon 793 Bin 454 kg. soğan alımı da yapan Konya Şeker’in soğan bedeli olarak ödediği 5 Milyon 533 Bin 905 TL’lik tutar ile birlikte Seydibey Tesislerinin tarımsal ürün bedeli ödemesi 107 Milyon 834 Bin 988 TL olarak gerçekleşti.

KONYA ŞEKER’İN YATIRIMLARIYLA PATATES ÜRETİMİ DE ARTTI
Bölge üreticisi için önemli bir gelir kalemi haline gelen patates tarımının sürdürülebilirliğini sağlamak, bölge üreticisinin daha verimli ve kaliteli patates üreterek daha tohum tarlaya düşerken gelirini arttırmak için patates tohumluğu üretmek üzere 2013 yılında Doku Kültürü Laboratuvarı ve Seralarını da kuran Konya Şeker’in yaptığı bu yatırım da kısa sürede üretim rakamlarına yansıdı ve ülke ortalamasına göre Konya’da dekara alınan patates tonajda %25 daha fazla oldu. Patates tohumluğu üreterek bir yandan tohumluk ithalatı için yurt dışına ödenen milyonlarca dolar dövizden ülkemizin tasarruf etmesini sağlayan Konya Şeker, öte yandan da ürettiği sıfır jenerasyon genç tohumlarla üreticinin hastalıklardan ari ve birim alandan daha çok patates üretmesini sağladı. Konya Şeker’in Seydibey Tarım Ürünleri İşleme Entegre Tesisleri yatırımının bölgedeki patates üretimine etkisi TÜİK verilerine de yansıdı. Konya Şeker’in patates üretimini yaptırmadığı 2008 yılında Konya’da 53 bin hektar alanda 222 bin 75 ton patates üretilirken bu rakam 2018 istatistiklerinde yaklaşık 3 kat artarak 611 Bin tonu geçti. TÜİK verilerine göre en çok patates üretilen 2’nci il haline gelen Konya’da 2018 yılında 611 bin 957 ton olarak gerçekleşirken, patates üretiminde ülkemizde birinci sırada yer alan Niğde’de 732 bin 188 ton patates üretildi. Niğde ve Konya’nın ardından 3’üncü sırada yer alan Afyonkarahisar’da 455 bin 352 ton, 4’üncü sıradaki Kayseri’de 385 bin 913 ton ve 5’inci sıradaki İzmir’de 330 bin 143 ton patates üretildi.

ÜRETİCİYE KAZANDIRDIĞIMIZ HER TESİS, SAMİMİYETİMİZİN İSPATIDIR
Tarımsal üretimde üretimi büyütmenin ve sürdürmenin en etkili yönteminin üreticinin ürettiği ürünü satabileceği, üreticinin açığa ekim yapmasını önleyecek tarımsal sanayi tesislerinin inşası olduğunu vurgulayan 25. ve 26. Dönem AK Parti Karaman Milletvekili ve PANKOBİRLİK Genel Başkanı Recep Konuk “her yeni tarımsal sanayi tesisi üretici için ekonomik olarak üretebileceği bir ürün ve ilave gelir imkânıdır. Eğer bir tarımsal sanayi tesisi yapılmışsa o tesis işlediği ürün miktarından daha fazlasının üretilmesine vesile olur. Çünkü, kurulan her tesis alımını yaptığı her ürün gurubu için bölgede bir piyasanın oluşmasını sağlar. Yaptığı yüksek tonajlı alımlarla da ürün fiyatının üretici lehine dengede kalmasını sağlar. Bunun teorik bir doğrudan ibaret olmadığını her yaptığımız tesiste bir kez daha ispatladık. Hamyağ Fabrikasını yaptık Konya’nın üretimi 7-8 katına çıktı. Bizim alımını yaptığımız ayçiçeğinin 4 katı üretilmeye başlandı. Panagro’yu yaptık hem büyükbaş sayısı hem küçükbaş sayısı arttı, süt üretimi sıçrama şeklinde büyüdü. Keza, biz Seydibey Tesislerinin inşasına başladığımızda Konya’daki patates üretimi 220 Bin ton civarındaydı, 2018 yılı rakamlarına göre 611 Bin tonu geçti. 10 sene öncesine göre üretim artışı 3 katına yaklaştı. Üretimdeki artış başka gelişmeleri de tetikledi. Patates tohumu üretimi o gelişmenin ve üreticinin patates tarımını yapma arzusunun sonucudur. Tohumunu da artık kendisi üreten bölgemizde patates tarımının önü daha da açıktır. Biz hep şunu söyledik, bizim için fabrikalar araç, tarımsal üretimde artış ve sürdürülebilirlik amaçtır. Üreticiye kazandırdığımız her tesis, bu sözümüzdeki samimiyetimizin ispatıdır” dedi.

KONYA ŞEKER’İN HEDEFİ NET, DÜNYANIN EN BÜYÜK 5 GIDA DEVİNDEN BİRİSİ OLMAK
2000’li yıllara girerken üreticiden sadece şeker pancarı alabilen ve üreticisine ürün bedeli olarak sadece 50,8 Milyon TL ödeyebilen Konya Şeker’in 2019’lu yılları kapatırken alımını yaptığı ürün sayısını 32’ye, ürün bedeli ödemesini de 2 Milyar 547 Milyona çıkardığını hatırlatan Başkan Recep Konuk, üretim hacmini de ürün sayısını da arttırma amacından taviz vermeden çalıştıklarını söylediği konuşmasını şöyle sürdürdü;
“Konya Şeker’in hedefi net, dünyanın en büyük 5 gıda devinden birisi olmak. Bu iddianın arkasında sağlam bir dayanak var. Bu toprakların potansiyeli yani Konya Ovasının bereketi ve Konya çiftçisinin tarım sektöründeki mahareti. Elimizde dünyanın imrenerek baktığı bir ova ve o ovayı oya gibi işleyecek kabiliyete sahip üreticiler var. Bu sahip olduğumuz en büyük hazinedir. Eksiğimiz 5-10 yıl öncesine kadar neydi? Üretileni işleyecek, üretimi teşvik edecek, üreticiyi üretmeye sevk edecek üst yapı. Yani tarımsal ürünü işleyecek sanayi tesisleri. Onlar da hızla tamamlanıyor. O tesisler bugün için 45’e ulaştı. Yarın 145 olur, 245 olur, bir tesis elimizde iken çiftçiye yapılan ödeme nasıl milyon mertebesinden milyar seviyesine çıktıysa önce on milyarlara sonra onları da katlayan mertebelere ulaşır. Bu toprakların o potansiyeli var mı? Var. Üretici daha çok üretmek istiyor mu? İstiyor. Üreticinin daha çok üretmesine imkân sağlayacak bir irade mevcut mu? O da bizde var ve İnşallah Konya Ovası daha çok üretecek, ürettiğini bu topraklarda işleyecek tesislere de sahip. Konya Şeker’in anayasasının değişmez maddesi üreticiye hep destek, tam destektir. Bizim varlık nedenimiz, tüketicidir. Çiftçi eskiden sadece pancar parası beklerdi ama bugün Konya Şeker yaptığı yatırımlarla pancar parasının yanına süt, besi (büyükbaş/küçükbaş), yağlık ayçiçeği, fındık, mısır, patates, buğday, Antep fıstığı, soğan, yonca, sap balyası, üzüm, mısır silajı, havuç, elma, fasulye, nar, kırmızı mercimek, nohut, yeşil mercimek, tritikale, yağlık kanola, arpa, kavun, barbunya, bezelye, fiğ, karpuz, yem bezelyesi ve yulaf olmak üzere 32 kalem ürünün parasını da ekledi. Yeterli mi? Yetmez. Bunların yanına yenilerini de ekleyeceğiz, hacmi de büyüteceğiz, dekara verimi de arttıracağız.”

KONYA ŞEKER, BİR ÖNCEKİ YILA GÖRE ÇİFTÇİYE %10 DAHA FAZLA ÖDEME YAPTI
2000’li yılların başında yatırım stratejisini daha çok üreterek daha çok ürettirmek olarak belirleyen Konya Şeker, 2019 yılında çiftçiden şeker pancarı, süt, besi (büyükbaş/küçükbaş), yağlık ayçiçeği, fındık, mısır, patates, buğday, Antep fıstığı, soğan, yonca, sap balyası, üzüm, mısır silajı, havuç, elma, fasulye, nar, kırmızı mercimek, nohut, yeşil mercimek, tritikale, yağlık kanola, arpa, kavun, barbunya, bezelye, fiğ, karpuz, yem bezelyesi ve yulaf olmak üzere 32 kalem ürün aldı ve bunun karşılığında 2 Milyar 547 Milyon 216 Bin 503 TL ödeme yaptı. 2000’li yılların başında sadece şeker pancarı alımı yapabilen ve üreticisine 50 Milyon 894 Bin TL ürün bedeli ödeyebilen Konya Şeker, bölgede üretilmeyen fındık ve Antep fıstığı hariç tarımsal girdilerin tamamını bölge üreticisinden temin etti. Sözleşmeli ürettirdiği ürünler için avans desteği veren Konya Şeker, toplam ürün bedelinin yaklaşık üçte birini daha ürünü teslim almadan üreticiye avans olarak ödedi. Konya Şeker’in sözleşmeli ekim yaptırdığı pancar ve patates gibi ürünlerde avans ödemesinin ürün bedeline oranı %60’ı geçerken, toplam ürün bedeli ödemesi bir önceki yıla göre %10 arttı.

KONYA ŞEKER, 2019 YILINDA ÜRETİCİDEN 3 MİLYON 154 BİN 869 TON ŞEKER PANCARI ALDI
Üreticilere bitkisel üretim için 1 Milyar 750 Milyon 396 Bin 127 TL, süt, büyük ve küçükbaş besi için 796 Milyon 820 Bin 376 TL ödeme yapan Konya Şeker’in toplam tarımsal ürün ödemelerinde bitkisel üretimin payı %68,72 olurken, hayvansal üretimin payı % 31,28 oldu. Konya Şeker, Çumra Şeker Fabrikası yatırımını yapmasıyla birlikte bölge üreticisinden sadece Konya Şeker Fabrikasının olduğu döneme göre 2 kattan fazla şeker pancarı alımı gerçekleştirirken ülkemizde en çok pancar ekimi yaptıran, en çok pancar alımı yapan ve işleyen şirket unvanına da sahip. 2019 yılında üreticiden 3 Milyon 154 Bin 869 Ton şeker pancarı alan Konya Şeker, pancar bedeli olarak üreticisine 1 Milyar 140 Milyon 311 Bin 597 TL ödeme gerçekleştirirken bu bedel Konya Şeker’in tarımsal girdi ödemelerinin % 44,76’sını oluşturdu.
Alımını gerçekleştirdiği tarımsal ürünlerin arasına 2019 yılında 6 yeni ürün ekleyen Konya Şeker, yaptığı yatırımlarla başta şeker pancarı olmak üzere Konya’daki ayçiçeği, patates, mısır üretiminin katlanarak artmasını sağladı, bölgede ekimi yapılan buğday, arpa, mısır gibi geleneksel ürünlerde de yüksek tonajlı alımlara çiftçi lehine piyasaları regüle etti. Yaptığı yatırım ve uyguladığı fiyat politikasıyla Konya’da yıllık 50 Bin ton civarında seyreden ayçiçeği üretiminin 350-400 Bin tonlara çıkmasını sağlayan Konya Şeker, kurduğu dünyanın tek yerleşke içindeki en büyük et-süt entegre tesisiyle de bölge hayvancılığını hareketlendirmişti. Panagro Et-Süt Entegre Tesisleri yatırımı öncesinde Konya’nın toplam süt üretimi 700 Bin ton civarlarında iken 2018 sonunda bu rakam 1 Milyon 377 Bin 487 tona ulaşırken, büyük baş hayvan sayısı da 500 Bin civarından 2018 sonu itibariyle 920 bin 746 başa yükseldi. Bölgedeki üretimlerinin katlanarak büyümesini sağladığı ayçiçeği alımı için üreticisine 212 Milyon 502 Bin 319 TL ödeme yapan Konya Şeker, 477 Milyon 397 Bin 527 TL’si süt bedeli, 319 Milyon 422 Bin 829 TL’si büyük ve küçükbaş besi bedeli olmak üzere 796 Milyon 820 Bin 376 TL hayvansal ürün ödemesi yaptı. Bölge üreticisinden 107 Milyon 834 Bin 988 TL tutarında patates ve kuru soğan alımı yapan Konya Şeker mısır ve mısır silajı için 91 Milyon 48 Bin 692, meyve alımları için de 4 Milyon 89 Bin 823 TL ürün bedeli ödemesi yaptı.

KONYA ŞEKER’İN YATIRIMLARI SAYESİNDE EKONOMİ DE CANLANIYOR
Daha çok tesis, daha çok ürün diyerek yola çıktıklarını hatırlatan PANKOBİRLİK Genel Başkanı Recep Konuk, “Allah’a şükür üreticimize mahcup olmadık. Önce asıl işimizi yani şeker pancarı tarımını büyüttük. Sonra aldığımız ürün sayısını her yıl üstüne koyarak arttırdık. Yani daha çok ürüne ve daha çok üreticiye Konya Şeker güvencesi sunduk. Daha çok araziye iş bulduk, açığa ekim yapmak zorunda kalan üretici sayısını azalttık. 2019 itibarıyla alımını yaptığımız tarımsal ve hayvansal girdi sayısı 32’ye ulaştı. Bunlardan bölgede yetişmeyen ikisi hariç hepsini bölge çiftçisinden temin ediyoruz. Şimdi bunların üzerine bölgede ekonomik olarak üretilebileceklerini ilave edeceğiz ancak bunun yanında bir şey daha yapacağız, aldığımız ürünlerin tonajını arttıracağız. Odaklanacağımız noktalardan biri ve birincisi bu olacak. Yani daha çok süt, daha çok besi, daha çok buğday, daha çok mısır, arpa, patates, üzüm elma… Pazarlardaki payımız büyüdükçe bu üretime de yansıyacak ve üretim de bizim pazardaki büyümemizle senkronize bir şekilde artacak. Biz lokomotifleri raylara yerleştirdik artık o lokomotifin peşine vagonları ilave etmek öncelikle satıştaki, ihracattaki becerileriyle bizim arkadaşlarımızın sonrasında da artan talep için daha fazla üretecek üreticimizin işi. Yani daha çok üretmek ve üreticimizin tarımsal gelirini katlayarak büyütmek artık bizim elimizde, üreticinin kendi elinde. Ürün çeşitliliği bu kadar artmayacak, açığa ekim devam edecek ve üreticinin ürettiği ürün değerini bulamayacaktı. Bizim üreticimizin tarlaya attığı tohumun hem miktarı artıp hem de çeşidi çoğalınca hem üreticinin ekonomisi büyüdü hem de o tarlaya atılan tohumlar büyük bir ekonomik zincir oluşturdu. Fabrikalar, üretim tesisleri hep o tarlaya atılan tohumla çalışıyor yani fabrikaların üretim şalteri, üreticimizin tohumu tarlaya atmasıyla kalkıyor, yaklaşık 19 Bin kamyonun tekeri o atılan tohumla dönmeye başlıyor. Yani en az 19 Bin kamyoncu da üreticinin ürününü tarladan fabrikalara, fabrikada üretileni bölge depolarına, distribütörlere taşıyor. Şehir içi market, bakkal, esnaf, lokanta dağıtımlarını saymadan söylüyorum, çiftçimizin kendi traktörleriyle ürün getirmek için fabrika nizamiyesinden girişler hariç kantarlardan, tarladan ham madde nakliyesi için 100.000 kamyon nizamiyelerimizden fabrikalarımıza giriyor, üretilen ürünleri ülkenin dört bir yanına ulaştırmak için de her yıl 250.000 kamyon nizamiyelerimizden çıkıyor. Yani ürün getirmek ve götürmek için ortalama 150 Milyon km’den her yıl 350.000 kamyon seferi yapılıyor tesislerimizden. Bu kamyonların ürün getirmek ve dağıtmak için kat ettiği mesafeleri uç uca ekleseniz dünyanın çevresini 3.750 kez dolaşıyorlar. Üreticimize ödediğimiz 2 Milyar 547 Milyon 216 Bin 503 TL’lik tarımsal girdi nakliye sektöründe de geçtiğimiz yıl 300 milyon TL’lik iş hacmi üretti. Yani tarlada başlayan bir hareket esnaf ayağını, market, bakkal, lokanta, büfe ayağını da düşündüğünüzde devasa bir zinciri harekete geçiriyor. İşin özü tarlada ne kadar çok hareket olursa hem tarlada hem devasa zincirde o kadar çok bereket olur” diye konuştu.

BU BEREKETLİ TOPRAKLARDAN ÜRETİCİMİZ İÇİN DAHA ÇOK ZENGİNLİK ÜRETECEĞİZ
Konya Şeker’in geçen yıla oranla çiftçiye yüzde 10 daha fazla ürün bedeli ödemesi yaptığını belirten Başkan Konuk, açıklamasını şöyle sürdürdü: “66 yıldır Konya çiftçisi pancar ekiyor. 66 yıldır da biz bu pancarı alıp işliyoruz. O pancardan ürettiğimiz şekeri daha 13-14 yıl öncesine kadar çuvallara, kamyonlara doldurup ekseriyetini sanayiye, geri kalanını da perakendeciye gönderiyorduk. O şeker, bir mamul ürünün içine girip tekrar Konya’ya geliyordu, başka başka illere hatta yurtdışına gidiyordu. Yani süreci biz başlatıyorduk, aslan payı başkalarında kalıyordu. Niçin? Çünkü o şekeri, kekin, gofretin, bisküvinin, fındık kremasının içine başkaları sokuyordu. Biz sadece kristal şekerin geliriyle iktifa ediyorduk. Bunu sadece Konya Şeker için söylemiyorum. Konya için söylüyorum, ülkemiz için söylüyorum. İşin esası şudur; ürettiğiniz ürünü ne kadar çok işlerseniz o üründen oluşan katma değerden o kadar çok pay alırsınız. İşte bu gerçeği görebilenler bugün gıdaya da tarıma da hükmediyorlar. Burada atacağınız adım sadece kar anlamına da gelmiyor, sizin ülkenizde, dünyada yerinizi de belirliyor. Biz önce şeker Konya’dan işlenmeden çıkmasın diye bir yola çıktık. Şekerimizi çikolatanın, kekin, bisküvinin içinde daha katma değerli pazarladık. Bundan cesaret aldık, Konya’da üretilen veya üretilebilecek her ürünü katma değerli hale getirme hedefini önümüze koyduk ve büyük bir mesafe aldık. İnşallah yaptığımız iş şimdi çeşitlendi hacimsel olarak da katlanarak büyüyecek ve bu bereketli topraklardan üreticimiz için daha çok zenginlik üreteceğiz.”